Profilaktyka przy żylakach

Czy istnieje dieta na żylaki?

dieta na żylaki

Dieta na żylaki

Pacjenci, którzy dowiadują się, że chorują na przewlekłą niewydolność żylną (PNŻ) bardzo często zastanawiają się, czy powinni zmienić swój sposób odżywiania na taki, który pomoże im leczyć żylaki. Okazuje się, że nie  istnieje specjalna dieta na żylaki, która jest zalecana w profilaktyce pnż. Generalnie powinno się stosować tzw. zdrową dietę, która pozwala uniknąć otyłości. Najlepiej ograniczyć spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych, cholesterolu i węglowodanów oraz stosować suplementację wielonienasyconych kwasów tłuszczowych n-3 (oleje rybne). Takie postępowanie dietetyczne zaleca się w profilaktyce PNŻ, ale także w profilaktyce chorób układu krążenia, zwłaszcza choroby niedokrwiennej serca.

Zalecenia dietetyczne w niewydolności żylnej

Istnieje wiele czynników sprzyjających powstawaniu żylaków i rozwojowi przewlekłej niewydolności żylnej. Na część z nich pacjenci nie mają wpływu, ale część jest jest skutkiem trybu życia chorego. Dietoterapia PNŻ, jak i żywienie mające chorobie tej zapobiegać, opiera się na trzech podstawowych filarach: wzmacnianiu ścian żył, zapobieganiu zaparciom i przeciwdziałaniu nadwadze i otyłości.

Wzmacnianie ścian żył

Nadciśnienie żylne występujące przy PNŻ ma destrukcyjne działanie na ściany żył: wpływa na rozkład kolagenu i powoduje, że żyły tracą swoja sprężystość. W wyniku procesów obronnych organizmu, wzrostowi ulega stężenie hialuronianu, co z kolei przyczynia się do powstawania obrzęków i uczucia ciężkości w nogach. By nie dopuścić do takich zmian bądź hamować już istniejące, ważne jest wzmacnianie ścian żył. W przyrodzie występuje wiele naturalnych substancji, które wykazują takie wzmacniające działanie.

Flawonoidy

To grupa substancji pochodzenia roślinnego. Flawonoidy wykazują bardzo silne działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne, wzmacniają ściany naczyń krwionośnych, a także zapobiegają ich pękaniu i ograniczają ich przepuszczalność, dzięki czemu zmniejszają ryzyko powstawania obrzęków. Bogatym źródłem tych substancji są warzywa i owoce, a także napar z liści krzewu herbacianego. W terapii PNŻ szczególnie warto stosować:

Antocyjany

To barwniki występujące zarówno w kwiatach, owocach, liściach jak i łodygach, zdarza się, że również w korzeniach i drewnie. Największą zawartością antocyjanów, a przez to także wysoką charakteryzują się owoce jagodowe –  jagody, borówka czarna, ponadto żurawina, malina, truskawka, winogrona i jagody bzu czarnego. W warzywach antocyjany znajdziemy w kapuście czerwonej, bakłażanie, kalarepie czy rzodkiewce.

Rutyna

Przedłuża i wzmacnia działanie witaminy C. Jej źródłem są: kasza gryczana, dziurawiec, aronia, mięta, kwiaty czarnego bzu, szczaw.

Katechiny

Ich najbogatszym źródłem jest ekstrakt z liści krzewu herbacianego – wskazane jest picie zielonej i czarnej herbaty oraz kakao.

Diosmina, hesperydyna

Znajdują się głównie w owocach cytrusowych, jednak w postaci naturalnej są słabo przyswajane przez organizm. Najlepsze efekty terapeutyczne przynosi stosowanie ich w postaci zmikronizowanej w postaci preparatów.

Witamina C

Kwas askorbinowy pełni w organizmie wiele bardzo ważnych funkcji, szczególne znaczenie dla zdrowia żył ma jego działanie stymulujące na produkcję kolagenu oraz przeciwdziałanie procesom utleniania lipidów. Najbogatszym źródłem witaminy C są produkty roślinne, przede wszystkim surowe warzywa i owoce: czarna porzeczka, owoce cytrusowe, owoce dzikiej róży, truskawki, papryka, warzywa kapustne.

Nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3

Przeciwzapalne działania kwasów tłuszczowych omega-3, m. in. DHA, EPA, ALA,  pozwala na zmniejszenie ryzyka powstawania stanów zapalnych oraz zakrzepicy, zmniejszają ryzyko wystąpienia zatorów żylnych, regulują ciśnienie krwi i wpływają na obniżenie poziomu trójglicerydów we krwi. Źródłem tych kwasów tłuszczowych są: tłuste ryby morskie, siemię lniane, awokado, olej rzepakowy, olej lniany, orzechy włoskie, żółtko jaja.

Awokado - źródło Omega-3

Zapobieganie zaparciom

Zaparcia są przyczyną zwiększonego ciśnienia w jamie brzusznej. Uciskane żyły przepuszczają mniej krwi, która zaczyna zalegać w żyłach kończyn dolnych, a zastawki rozszerzają się, co utrudnia ich domykanie się. Pojawienie się zaparć jest najczęściej skutkiem nieprawidłowej diety, obfitującej w produktów przetworzone, rafinowane tłuszcze i słodycze, które negatywnie wpływają na naturalną perystaltykę jelit.

Preparaty przeczyszczające nie są metodą zwalczającą przyczynę zaparć, działają jedynie na objawy, a ich efekt jest krótkotrwały i nie przynosi rozwiązania problemu. Aby zapobiegać zaparciom bądź zlikwidować już istniejące, warto zmienić sposób odżywiania lub dodać do codziennego jadłospisu określone produkty.

śniadanie przy żylakach

Błonnik

Odpowiednia podaż błonnika dla osoby dorosłej wynosi ok. 40 g/dobę. Przy zaparciach które już występują najkorzystniej jest zastosować dietę bogatoresztkową (wysokobłonnikową), która zawiera 50-70 g/dobę polisacharydów roślinnych. Trzeba jednak pamiętać, że zwiększanie ilości błonnika w diecie powinno następować stopniowo, aby  zbytnio nie obciążyć przewodu pokarmowego szybką zmianą.

Dieta na żylaki zaleca wprowadzenie do jadłospisu: pełnoziarnistego pieczywa, brązowego ryżu, grubych kasz, razowych makaronów, otrąb, pełnoziarnistych płatków zbożowych, suszonych i surowych owoców, surowych i gotowanych warzyw, roślin strączkowych, orzechów, nasion, siemienia lnianego.

Produkty nieprzetworzone

Pozbyciu się problemu zaparć sprzyja rezygnacja z produktów wysokoprzetworzonych, rafinowanych, konserwowanych chemicznie, zawierających wzmacniacze smaku. Warto wybierać produkty o jak najkrótszym i prostym składzie, które nie były poddawane wielu procesom przetwórczym.  Należy zrezygnować z jedzenia parówek, pasztetów, konserw, gotowych sosów, dań z torebki, dań gotowych – zapakowanych hermetycznie. Niewskazane są również: alkohol, produkty zawierające duże ilości tłuszczów nasyconych, wyroby cukiernicze.produkty wysoko przetworzone warto zastąpić świeżymi warzywami, własnoręcznie wykonanymi sosami, czy zupami krem. Od czasu do czasu można także samodzielnie przygotować zdrowe łakocie, np. batony lub ciastka zawierające dużą ilość błonnika.

Kiszonki

Obecne od wielu lat na polskich stołach produkty fermentowane bardzo korzystnie wpływają i regulują pracę jelit. Najbardziej wartościowe to : naturalne jogurty, kefiry, kiszona kapusta, kiszone ogórki, kwas chlebowy. Wybierając kiszonki warto zwrócić uwagę na skład tych produktów: lista składników powinna być jak najkrótsza, nie zawierać cukru, konserwantów i zakwaszaczy.

Płyny

Nawodnienie organizmu ma kluczowe znaczenia dla prawidłowej pracy jelit. Aby od samego rana pobudzić pracę jelit, warto na czczo wypić szklankę ciepłej wody z niewielka ilością miodu lub soku z cytryny. Pomocne może być też spożycie na czczo kilku namoczonych przez noc suszonych śliwek oraz wypicie wody, w której się moczyły. Ponadto każdego dnia należy wypijać odpowiednią ilość płynów. Wskazane jest spożycie około 2-3 litrów płynów dziennie.  Najlepiej wybierać niegazowaną wodę mineralną, herbaty ziołowe lub owocowe. Unikać należy napojów gazowanych i przetworzonych soków.

Nadwaga i otyłość

Walka z nadwagą i otyłością powinna być priorytetem u pacjentów chorujących na PNŻ. Masa ciała wyższa niż pożądana powoduje zwiększenie ciśnienia w żyłach kończyn dolnych, a  tym samym zwiększa ich obciążenie. U chorych z nadwagą oraz z otyłością często obserwuje się także brak lub obniżoną aktywność fizyczną, co dodatkowo działa niekorzystnie na układ żylny. Należy też pamiętać, że osoby otyłe są bardziej podatne na zapalenie tkanki podskórnej, które to także upośledza przepływ krwi w kończynach dolnych. W terapii PNŻ należy więc dążyć do unormowania masy ciała. Podstawą jest wprowadzenie odpowiednich zasad żywienia.

otyłość a żylaki

W przypadku pacjentów, u których diagnozuje się nadwagę lub otyłości niezbedne jest doprowadzenie do deficytu energetycznego. Komponując jadłospis należy wziąć pod uwagę stopień nadwagi lub otyłości oraz dodatkowe czynniki:

  • wiek chorego,
  • choroby współistniejące
  • historię poprzednich prób redukcji masy ciała.

Najlepiej we współpracy ze specjalistą ustalić indywidualnie dopasowaną dietę ubogoenergetyczną. Jej kaloryczność powinna wynosi najczęściej 70-50% dobowego zapotrzebowania energetycznego dla należnej masy ciała danej osoby. Najlepsze efekty redukcji masy ciała daje połączenie odpowiedniej dietyi aktywności fizycznej. Gdy zachodzi taka potrzeba także farmakoterapii i psychoterapii.

Wskazówki dietetyczne

Jeśli osoba chorująca na PNŻ ma prawidłową masę ciała, ważne jest jej utrzymanie. Oto podstawowe wskazówki dietetyczne:

  • zastąpienie produktów wysokoprzetworzonych niskoprzetworzonymi, np. białego pieczywa pieczywem razowym pełnoziarnistym.
  • ograniczenie podaży soli, której to nadmiar wpływa na zatrzymywanie wody w organizmie, zwiększa skłonność do powstawania obrzęków i podnosi ciśnienie krwi. Sól warto zastąpić ziołami i przyprawami.
  • ograniczenie podaży tłuszczów zwierzęcych: tłustych mięs, wędlin, tłustego nabiału. Do diety warto wprowadzić chude mięso (drób bez skóry), niskotłuszczowy nabiał, oleje roślinne.
  • ograniczenie spożywania słodyczy na rzecz świeżych i suszonych owoców.
  • zwiększenie spożycia ryb, szczególnie tłustych ryb morskich.
  • dbanie o regularność i częstotliwość posiłków. Najlepiej spożywać 4-6 niedużych posiłków, co ok. 3 godziny.
  • unikanie podjadania i objadania się wieczorami.
  • zrezygnowanie ze smażenia na tłuszczu i duszenia ze wstępnym obsmażaniem na rzecz pieczenia, gotowania na parze, duszenia bez obsmażania, gotowania.

Related Posts